Nghị định 29/2026/NĐ-CP Sàn giao dịch các-bon trong nước
Ngày 19/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 29/2026/NĐ-CP quy định về sàn giao dịch các-bon trong nước. Nghị định có hiệu lực ngay từ ngày ký, đặt nền tảng pháp lý cho việc đăng ký, cấp mã, lưu ký, giao dịch và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính (KNK), tín chỉ các-bon tại Việt Nam.
Việc ban hành Nghị định đánh dấu bước tiến quan trọng trong lộ trình hình thành và phát triển thị trường các-bon Việt Nam theo định hướng chuyển đổi xanh và cam kết phát thải ròng bằng “0”.
Tài khoản lưu ký khi tham gia sàn giao dịch các-bon
Để tham gia giao dịch, cơ quan, tổ chức phải đăng ký thông tin tài khoản lưu ký với thành viên lưu ký các-bon.
- Mỗi chủ thể chỉ được sử dụng 01 tài khoản lưu ký chứng khoán.
- Được mở thêm 01 tài khoản lưu ký khi thực hiện chuyển khoản sang thành viên lưu ký khác. Sau khi hoàn tất chuyển khoản, tài khoản cũ phải được hủy đăng ký.
Quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch, tránh trùng lặp và kiểm soát chặt chẽ quyền sở hữu hạn ngạch phát thải KNK và tín chỉ các-bon.
Lưu ký hạn ngạch phát thải KNK và tín chỉ các-bon
Trước khi giao dịch, hạn ngạch phát thải KNK và tín chỉ các-bon phải được ký gửi tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam. Việc ký gửi và rút ký gửi được thực hiện thông qua gửi thông báo trên Hệ thống đăng ký quốc gia với thông tin tài khoản lưu ký, số lượng hạn ngạch/tín chỉ cần ký gửi hoặc rút.
Cơ chế này giúp đảm bảo tính xác thực, an toàn tài sản và phòng ngừa rủi ro trong quá trình giao dịch.
Giao dịch và thanh toán trên sàn giao dịch các-bon
Chủ thể tham gia giao dịch chỉ được sử dụng 01 tài khoản giao dịch chứng khoán tại thành viên giao dịch các-bon, tách biệt với các hoạt động giao dịch khác.
Các giao dịch được thực hiện theo phương thức thanh toán tức thời theo từng giao dịch. Kết quả giao dịch được thông báo ngay sau khi thực hiện. Chủ thể được nhận sao kê tài khoản tiền và tài khoản lưu ký hàng tháng hoặc theo yêu cầu
Chuyển quyền sở hữu và ghi nhận sở hữu hạn ngạch phát thải KNK, tín chỉ các-bon được thực hiện ngay sau khi hoàn tất thanh toán.
Lộ trình thu phí dịch vụ sàn giao dịch
- Giai đoạn thí điểm đến hết ngày 31/12/2028: Không thu tiền cung cấp dịch vụ trên sàn.
- Từ ngày 01/01/2029: Thu phí theo quy định pháp luật.
Cơ chế miễn phí giai đoạn đầu giúp khuyến khích doanh nghiệp làm quen và chủ động tham gia thị trường.
Tác động đối với doanh nghiệp
Việc ban hành Nghị định 29/2026/NĐ-CP tạo ra khung pháp lý chính thức cho thị trường các-bon Việt Nam, mở ra cơ hội mua bán hạn ngạch phát thải KNK và tín chỉ các-bon. Qua đó, sàn giao dịch các-bon góp phần thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng phát thải thấp và phát triển bền vững.
Để chủ động tham gia thị trường, doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống đo đạc – báo cáo – thẩm định (MRV) chính xác, đầy đủ, minh bạch, chủ động đánh giá chi phí – lợi ích khi tham gia thị trường, xây dựng lộ trình quản lý phát thải dài hạn nhằm tận dụng hiệu quả các cơ hội từ thị trường các-bon.
Kết luận
Nghị định 29/2026/NĐ-CP là bước đi quan trọng trong quá trình hình thành thị trường các-bon tại Việt Nam. Đối với doanh nghiệp, đây không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà còn là cơ hội chiến lược để chuyển đổi xanh, tối ưu chi phí phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập và phát triển bền vững.
Xem toàn văn Nghị định 29/2026/NĐ-CP tại đường link.
Bài viết liên quan:
1. Sửa đổi Nghị định quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn
2. Phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính thí điểm năm 2025 - 2026
