Những quy định mới nhất về quản lý Đất hiếm theo Luật Địa chất và Khoáng sản

Luật Địa chất và Khoáng sản sửa đổi 2025 vừa bổ sung các quy định riêng biệt nhằm quản lý chặt chẽ đất hiếm – loại khoáng sản được xếp vào nhóm chiến lược đặc biệt của quốc gia.

Đất hiếm thuộc khoáng sản nhóm I

Theo Luật số 147/2025/QH15 ban hành ngày 11/12/2025, đất hiếm chính thức được xếp vào khoáng sản nhóm I. Đây là nhóm khoáng sản chiến lược, có vai trò quan trọng đối với kinh tế và quốc phòng, an ninh đất nước.

Mọi hoạt động từ điều tra, thăm dò đến khai thác và sử dụng đất hiếm đều phải:

- Tuân thủ đúng chiến lược và quy hoạch quốc gia.

- Đảm bảo khai thác tiết kiệm, hiệu quả.

- Gắn liền với yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường.

Kiểm soát chặt chẽ, không xuất khẩu thô

Để tránh lãng phí tài nguyên, Luật mới đưa ra các điều kiện khắt khe đối với hoạt động khai thác đất hiếm:

- Cấm xuất khẩu quặng thô: Đất hiếm phải được chế biến theo quy chuẩn trước khi xuất khẩu.

- Giới hạn đối tượng tham gia: Chỉ những doanh nghiệp, tổ chức được Nhà nước chỉ định hoặc cho phép mới có quyền thăm dò, khai thác và chế biến loại khoáng sản này.

- Ưu tiên công nghệ cao: Nhà nước khuyến khích hợp tác quốc tế để chuyển giao công nghệ tách, luyện và chế biến sâu đất hiếm để phục vụ công nghiệp trong nước.

Quy định về cấp phép thăm dò, khai thác

Theo Điều 85d của Luật, quy trình cấp phép thăm dò đất hiếm được thực hiện như sau:

- Cấp vốn: Nhà nước sử dụng ngân sách để tổ chức thăm dò tại một số khu vực trọng điểm.

- Thẩm quyền: Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan cấp giấy phép thăm dò.

- Điều kiện: Việc cấp phép chỉ được thực hiện sau khi có sự chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ.

Ngoài ra, toàn bộ dữ liệu về địa chất và khoáng sản đất hiếm sẽ được quản lý tập trung, thống nhất để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc khai thác sau này. 

Xem toàn văn Luật Địa chất và Khoáng sản sửa đổi 2025 tại đây.