Công văn 4028/MT-CLMT: Hướng dẫn quan trắc môi trường

Ngày 19/10/2026, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) ban hành Công văn số 4028/MT-CLMT gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố, hướng dẫn một số nội dung về quan trắc môi trường. Công văn ra đời sau khi một số tổ chức dịch vụ quan trắc tạm dừng hoặc gián đoạn hoạt động, gây khó khăn cho chủ dự án, cơ sở.

Nội dung chính

• Chủ dự án, cơ sở quan trắc nước thải, bụi, khí thải theo thông số và tần suất quy định trong giấy phép môi trường (Điều 97, 98 Nghị định 08/2022/NĐ-CP, đã sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 05/2025/NĐ-CP và Nghị định 48/2026/NĐ-CP). Pháp luật không quy định việc gia hạn, hoãn hay chuyển nghĩa vụ này sang kỳ kế tiếp.
• Lựa chọn tổ chức quan trắc: theo Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP, tổ chức tự công bố năng lực thay cho thủ tục cấp Giấy chứng nhận. Theo quy định Thông tư 02/2022/TT-BTNMT, tính đến hiện tại, có 192 tổ chức đã được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường; doanh nghiệp có thể theo dõi danh sách tại Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (motcua.mae.gov.vn) và Cục Môi trường (vea.mae.gov.vn).
• Vận hành thử nghiệm: được tự quan trắc nếu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật hoặc thuê tổ chức đủ điều kiện, theo Thông tư 10/2021/TT-BTNMT.
• Về hệ thống quan trắc tự động, liên tục ngừng hoạt động từ 48 giờ trở lên: phải quan trắc thủ công thay thế, lưu và gửi kết quả cho Sở NN&MT, khẩn trương khắc phục thiết bị.
• Về phí bảo vệ môi trường: Các Sở NN&MT và doanh nghiệp vẫn căn cứ Nghị định 346/2025/NĐ-CP (nước thải) quy định cách xác định phí khi chưa có kết quả quan trắc hoặc trong trường hợp bất khả kháng; Nghị định 153/2024/NĐ-CP (khí thải) quy định căn cứ để xác định số phí phải nộp.

Trách nhiệm của các bên

Chủ dự án, cơ sở chủ động lựa chọn tổ chức đủ điều kiện để thực hiện quan trắc. Nếu không tìm được, phải lưu hồ sơ tìm kiếm, liên hệ, hợp đồng và tài liệu nêu rõ nguyên nhân để cung cấp khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu; trường hợp bất khả kháng và xử phạt được xác định theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn doanh nghiệp lập kế hoạch quan trắc, đôn đốc khắc phục các thiết bị tự động và tăng cường kiểm tra các cơ sở chưa quan trắc đầy đủ.

Khuyến nghị cho doanh nghiệp

• Chủ động tìm kiếm tổ chức quan trắc đủ năng lực, phù hợp với quy định và Giấy phép môi trường, đối chiếu thông số và tần suất trong Giấy phép môi trường.
• Kiểm tra tổ chức cung cấp dịch vụ quan trắc môi trường có trong danh sách công bố và đủ phạm vi năng lực; có thể làm việc với trên 1 tổ chức, phù hợp với tình hình của doanh nghiệp.
• Trong trường hợp chưa thể quan trắc: lưu hồ sơ tìm kiếm, vận hành đúng công trình xử lý, theo dõi thông số, lấy mẫu lưu, ghi chép số liệu; các biện pháp này không thay thế nghĩa vụ quan trắc.
• Nếu mẫu đã lấy nhưng tổ chức quan trắc bị đình chỉ hoặc không phát hành được kết quả: rà soát điều kiện, thời gian bảo quản mẫu; nếu mẫu không còn đạt yêu cầu thì quan trắc lại sớm.

Xem toàn văn Công văn tại link.