Dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường: Các điểm mới đáng chú ý
Ngày 17/9/2026, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường (Dự thảo 2) được công bố. Đây có thể được xem là bản dự thảo cuối cùng để trình Chính phủ
So với Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) 2020, dự thảo đề xuất nhiều thay đổi quan trọng, tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục môi trường, điều chỉnh trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) và bổ sung các quy định về ứng phó biến đổi khí hậu, kiểm kê khí nhà kính và thị trường các-bon.
Bổ sung định nghĩa “Hành nghề dịch vụ tư vấn môi trường”
Dự thảo Luật bổ sung định nghĩa “Hành nghề dịch vụ tư vấn môi trường” là ngành, nghề cung cấp dịch vụ thực hiện đánh giá tác động môi trường và lập báo cáo đề xuất cấp giấy phép môi trường.
Điều chỉnh các hành vi nghiêm cấm liên quan đến các chất được kiểm soát
So với Luật BVMT 2020, Dự thảo Luật thu hẹp phạm vi hoạt động bị nghiêm cấm, từ các hoạt động sản xuất, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất và tiêu thụ xuống còn sản xuất, nhập khẩu.
Tuy nhiên, đối tượng bị cấm được mở rộng, không chỉ bao gồm các chất làm suy giảm tầng ô-zôn (ODS) mà còn gồm:
- Các chất được kiểm soát, bao gồm ODS và một số khí nhà kính.
- Các thiết bị, sản phẩm có chứa hoặc được sản xuất từ các chất này thuộc danh mục do Chính phủ quy định.
Dự thảo cũng bổ sung hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm việc thải ra môi trường các chất được kiểm soát trong thiết bị, sản phẩm khi không còn sử dụng mà không thu gom, tái chế, tái sử dụng và xử lý theo quy định.
Đơn giản hóa thủ tục đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường
Dự thảo đề xuất sửa đổi việc phân loại dự án đầu tư theo hướng lược bỏ, đơn giản hóa các tiêu chí về môi trường. Theo đó chỉ phân loại dự án thành 03 nhóm để xác định đối tượng và hình thức thực hiện đánh giá tác động môi trường. Lược bỏ Nhóm IV, là nhóm dự án không có nguy cơ tác động xấu đến môi trường.
Các thủ tục thực hiện đánh giá tác động môi trường và giấy phép môi trường cũng được điều chỉnh theo hướng đơn giản hơn.
Thay đổi hình thức thực hiện trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR)
Dự thảo đề xuất sửa đổi các hình thức thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải. So với Luật BVMT 2020, Dự thảo Luật không còn đề cập đến lựa chọn “Đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam để hỗ trợ tái chế sản phẩm, bao bì” nhằm thực hiện trách nhiệm tái chế. Thay vào đó, tổ chức, cá nhân có thể lựa chọn thực hiện trách nhiệm tái chế theo các phương thức “tổ chức tái chế” như trước đây.
Nếu không đáp ứng tỷ lệ tái chế bắt buộc theo quy định, trách nhiệm được chuyển sang các năm kế tiếp theo thời hạn và tỷ lệ do Chính phủ quy định.
Dự thảo cũng đề xuất miễn đóng phí hỗ trợ xử lý chất thải đối với sản phẩm, bao bì thuộc danh mục chịu thuế bảo vệ môi trường.
Bổ sung quy định về ứng phó biến đổi khí hậu và thị trường các-bon
Dự thảo Luật bổ sung, làm rõ hơn một số quy định liên quan đến ứng phó biến đổi khí hậu, kiểm kê khí nhà kính và thị trường các-bon.
Các dịch vụ tư vấn, thẩm định, kiểm kê khí nhà kính (KNK), giảm phát thải KNK và các dịch vụ khác liên quan được bổ sung vào danh mục dịch vụ môi trường.
Danh mục các cơ sở phải thực hiện kiểm kê KNK được đề xuất ban hành hằng năm, thay vì 2 năm/lần theo quy định hiện hành. Các cơ sở thuộc danh mục phải xây dựng báo cáo phát thải KNK hằng năm.
Một số quy định về phân bổ, nộp trả, hạn ngạch, hay giao dịch trong các nghị định trước đây (Nghị định 06/2022/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 119/2026/NĐ-CP; Nghị định 29/2026/NĐ-CP về Sàn giao dịch các-bon trong nước) đã được đưa vào Dự thảo Luật.
Như vậy, Dự thảo Luật sẽ làm rõ và đơn giản hóa nhiều thủ tục môi trường; quy định cụ thể hơn về hoạt động ứng phó biến đổi khí hậu và thị trường các-bon, sẽ tạo cơ sở pháp lý cao hơn đối với các trách nhiệm về giảm nhẹ phát thải KNK. Xem nội dung chi tiết tại đây.
