Nghị định 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng

Ngày 21/05/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng. Nghị định có hiệu lực từ 15/07/2026, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong khung pháp lý về phát triển thị trường các-bon tại Việt Nam, đặc biệt đối với lĩnh vực lâm nghiệp.

Nghị định quy định về đối tượng cung ứng và sử dụng dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng; hình thức chi trả; cơ chế quản lý và sử dụng nguồn thu; phát triển dự án các-bon rừng; xác định kết quả giảm phát thải khí nhà kính (KNK); cấp tín chỉ các-bon rừng và hoạt động trao đổi, chuyển nhượng.

Theo Nghị định 180/2026/NĐ-CP, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng là hoạt động cung ứng kết quả giảm phát thải KNK và tín chỉ các-bon rừng được tạo ra từ các hoạt động bảo vệ, phát triển và quản lý rừng.

Bên cung ứng và bên sử dụng dịch vụ

Bên cung ứng dịch vụ (Bên A) bao gồm:

• Chủ rừng là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân hoặc cộng đồng dân cư được Nhà nước giao rừng, cho thuê rừng hoặc giao đất, cho thuê đất để trồng rừng; tự phục hồi, phát triển rừng; nhận chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế rừng theo quy định pháp luật.
• UBND cấp xã hoặc tổ chức khác được giao quản lý rừng theo quy định. 

Bên sử dụng dịch vụ (Bên B) bao gồm:

• Các cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính.
• Tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng kết quả giảm phát thải hoặc tín chỉ các-bon rừng.
• Tổ chức, cá nhân nước ngoài theo quy định của pháp luật.

Hình thức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng

Chi trả trực tiếp: Bên sử dụng dịch vụ thanh toán trực tiếp cho bên cung ứng thông qua: i) Hợp đồng giữa các bên; hoặc ii) Giao dịch trên sàn giao dịch các-bon. Sau khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, bên cung ứng được chủ động quyết định việc sử dụng nguồn thu.

Chi trả gián tiếp: Bên sử dụng dịch vụ thực hiện thanh toán thông qua Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng (Quỹ BVPTR). Việc chi trả được thực hiện trên cơ sở i) Hợp đồng do cơ quan chuyên môn cấp tỉnh hoặc cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường ký kết; hoặc ii) Giao dịch trên sàn giao dịch các-bon. Quỹ BVPTR cấp tỉnh sẽ xác định số tiền được chi trả cho từng chủ rừng. Đối với chủ rừng là doanh nghiệp, khoản tiền này được hạch toán như nguồn thu theo quy định về tài chính doanh nghiệp. 

Quy định về mức chi trả

Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành phương pháp xác định mức chi trả dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng đối với rừng thuộc sở hữu toàn dân. Giá trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải và tín chỉ các-bon được xác định qua hợp đồng hoặc giao dịch trên sàn giao dịch các-bon.

Nghị định cũng khuyến khích các chủ rừng là tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư sở hữu rừng áp dụng phương pháp xác định mức chi trả do Bộ ban hành.

Quy trình triển khai dự án các-bon rừng

Nghị định 180/2026/NĐ-CP quy định đầy đủ quy trình phát triển dự án các-bon rừng, bao gồm:

• Xây dựng dự án.
• Đăng ký, điều chỉnh hoặc hủy đăng ký dự án.
• Cấp tín chỉ các-bon.
• Xác nhận kết quả giảm phát thải và tín chỉ các-bon rừng được cung ứng.
• Trao đổi, chuyển nhượng quốc tế.

Điều khoản chuyển tiếp

Nghị định quy định hai nội dung chuyển tiếp đáng chú ý:

• Nguồn kinh phí còn lại từ quá trình thực hiện Nghị định 107/2022/NĐ-CP và Nghị quyết số 261/NQ-CP tiếp tục được quản lý, sử dụng theo quy định của Nghị định 180/2026/NĐ-CP kể từ ngày 01/01/2027.
• Đối với các hợp đồng chuyển nhượng kết quả giảm phát thải hoặc tín chỉ các-bon rừng đã ký trước ngày 15/07/2026, các bên tiếp tục thực hiện theo nội dung hợp đồng đã ký.

Kết luận

Nghị định 180/2026/NĐ-CP là văn bản pháp lý đầu tiên quy định tương đối toàn diện về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng tại Việt Nam. 

Nghị định không chỉ làm rõ cơ chế giao dịch, hình thức chi trả, nội dung hợp đồng và phương pháp xác định giá trao đổi, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon rừng, mà còn quy định cơ chế chia sẻ lợi ích từ nguồn thu bán tín chỉ cũng như quy trình phát triển, đăng ký và cấp tín chỉ cho dự án các-bon rừng.

Việc hoàn thiện khung pháp lý này góp phần tạo môi trường minh bạch, tăng niềm tin cho các nhà đầu tư, doanh nghiệp và chủ rừng khi tham gia phát triển các dự án các-bon rừng, đồng thời mở ra cơ hội khai thác nguồn doanh thu mới từ kết quả giảm phát thải và tín chỉ các-bon, qua đó thúc đẩy sự phát triển của thị trường các-bon trong nước và kết nối với thị trường quốc tế.

Xem toàn văn Nghị định 180/2026/NĐ-CP tại đường Link.

Bài viết liên quan:

Sửa đổi Nghị định quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn

Nghị định 29/2026/NĐ-CP Sàn giao dịch các-bon trong nước

Nghị định 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm nhẹ phát thải KNK và tín chỉ các-bon